تبلیغات 
کودکان و نوجوانان: نگاهی به تاثیر كامپیوتر و اینترنت در یادگیری كودكان قسمت دوم
امروزه فناوری اطلاعات و ارتباطات به طور وسیع در جامعه
گسترش پیدا كرده است و با تمامی جنبه
های زندگی از مدرسه تا محل كار،
خدمات بانكی، خریدوفروش و... تلفیق شده است و این فناوری نقش مهمی در
زندگی كودكان ایفا می كند و این نقش به سرعت در حال افزایش است. به طوری
كه تعداد كودكان 17-2 سال كه از كامپیوتر در منزل استفاده می كنند از
48درصد در سال 1996 به 70درصد در سال 2000 صعود كرده است. استفاده از
اینترنت نیز از 15 به 52 درصد در این دور ه 5 ساله افزایش پیدا كرده است.
اما آیا این فناوری زندگی كودكان را بهبود می بخشد؟به رغم جنبه های مثبت از قبیل جنبه های آموزشی و ارائه خدمات ارتباطی و... رایانه و اینترنت جنبه های منفی نیز دارند.
های زندگی از مدرسه تا محل كار،
خدمات بانكی، خریدوفروش و... تلفیق شده است و این فناوری نقش مهمی در
زندگی كودكان ایفا می كند و این نقش به سرعت در حال افزایش است. به طوری
كه تعداد كودكان 17-2 سال كه از كامپیوتر در منزل استفاده می كنند از
48درصد در سال 1996 به 70درصد در سال 2000 صعود كرده است. استفاده از
اینترنت نیز از 15 به 52 درصد در این دور ه 5 ساله افزایش پیدا كرده است.
اما آیا این فناوری زندگی كودكان را بهبود می بخشد؟به رغم جنبه های مثبت از قبیل جنبه های آموزشی و ارائه خدمات ارتباطی و... رایانه و اینترنت جنبه های منفی نیز دارند. استفاده كنترل نشده كامپیوتر به ویژه وقتی با دیگر فناوری ها از قبیل تلویزیون همراه باشد، كودك را در معرض خطر اثرات مضر آن بر تكامل فیزیكی، اجتماعی و روانی قرار می دهد كه از جمله آنها می توان به مشكلات بینایی، صدمات سیستم اسكلتی، چاقی، اثر بر مهارت های اجتماعی، مشكلات ارتباطی در خانواده و اعتیاد الكترونیكی اشاره كرد.
فناوری و تاثیر آن بر رشد كودك
در دنیای امروز كه عصر فوران اطلاعات نامیده می شود، دغدغه بسیاری از والدین آگاهی یافتن از آموخته های فرزندان شان و به نوعی نظارت بر نحوه یادگیری آنها است. در واقع می توان دو جنبه رشد در ذهن كودك تشخیص داد، در یك طرف چیزی است كه می توان آن را جنبه روانشناسی اجتماعی رشد نامید و آن عبارت است از آنچه كودك از خارج و به وسیله خانواده، مدرسه و انتقال تربیتی كسب می كند و در طرف دیگر رشد دیگری وجود دارد كه می تواند خود به خودی نامیده شود كه آن را، رشد خودهوش می نامند كه عبارت است از آنچه كودك به وسیله خودش یاد می گیرد.
امیدعلی احمدی جامعه شناس در این خصوص در گفت وگو با اعتماد می گوید: «استفاده از رسانه های گروهی مثل تلویزیون و كامپیوتر و حتی بازی های كامپیوتری یكی از روش های مهم اجتماعی شدن بچه ها به شمار می رود تا آنجا كه در دوران كودكی یكی از چند منبع جامعه پذیر كردن بچه ها همین رسانه های گروهی هستند و در دنیای امروز از آنها گریزی نیست. اما آنچه در ایران در این رابطه وجود دارد، جایگاه متفاوت تولید و ساخت و تفاوت در متن و محتوای این برنامه ها است، چرا كه ممكن است بچه ها با ابعاد مختلفی از جامعه آشنا شوند و احتمال آن زیاد است كه آمیزه های سالم و مفید برای جامعه را پیدا نكنند.»
شاید به همین دلیل باشد كه بسیاری از مشاوران و مربیان، از مخالفان سرسخت وجود تلویزیون و كامپیوتر در اتاق های خواب كودكان و نوجوانان هستند و به همین علت این قانون در بسیاری از خانه ها رعایت می شود.
گفتنی است اصول و عقاید این دسته از مشاوران به دو دسته قابل تقسیم است. اول آنكه انزوای اجتماعی و نقصان در مهارت های اجتماعی-احساسی در این كودكان دیده می شود. داشتن وسایل الكترونیكی بصری در اتاق های كودكان، زمانی را كه خانواده ها در كنار یكدیگر می گذرانند، به شدت كاهش و احتمال خطر آشنایی زودهنگام كودكان با مسائل جنسی را به نوعی افزایش می دهد. در این كودكان تعامل اجتماعی و در حقیقت زمان بازی با هم سن وسالان رفته رفته از بین می رود. اثرات منفی این قضیه در مدارس به خوبی قابل ملاحظه و محسوس است. معمولاً این بچه ها در كلاس درس مدت زمان كوتاه تری توجه شان به درس معطوف است و تقریباً همیشه مایلند راه خود را در پیش گیرند. این كودكان در مهارت های اجتماعی پایین تر از میانگین كلاس هستند و دچار انزوای اجتماعی می شوند.
دسته دوم این اصول شامل دانستن چند مساله در مورد پیشرفت و رشد ذهن كودكان است. استفاده از تلویزیون و كامپیوتر در صورتی می تواند در رشد ذهن كودك موثر باشد كه سایر شرایط آموزش نظیر محیط زندگی كودك در بهترین حالت خود باشد. در واقع تحریك و برانگیختن ذهن و هوش، نیازمند آن است كه كودكان و نوجوانان ما در سلامتی و شادابی كامل به سر ببرند.
تاثیرات كامپیوتر در جنبه های رشد كودك
علی احمدی در پاسخ به این سوال كه تاثیرات كامپیوتر در كدام جنبه های رشد كودك موثرتر است، می افزاید: «در كودكان هم مهارت های روانشناختی و جامعه شناختی باید افزایش یابد و هم دانش اكتسابی او در زمینه های مختلف رشد كند. آنچه تلویزیون به كودك می دهد ممكن است در رشد روانشناختی و هوش انتزاعی او موثر بوده و تاثیراتی روی رشد فردی اش داشته باشد، اما به لحاظ جسمانی و هوش اجتماعی نمی تواند پاسخگوی نیازهای او باشد.» این جامعه شناس در ادامه می افزاید: «استفاده بیش از حد از این وسایل سبب می شود كودك از نظر جسمانی دچار ضعف شود و در منحنی رشد او تغییراتی ایجاد شود. در صورتی كه رسانه آنچنان بر زندگی كودك احاطه داشته باشد كه او را از سایر فعالیت های اجتماعی نظیر بازی با هم سن وسالان دور سازد، كودك در فضایی مجازی رشد و زندگی می كند. این فضای مجازی با زندگی واقعی بسیار فاصله دارد و سبب می شود در آینده تطبیق پذیری كودك با جامعه دچار مشكل شود.»
علی احمدی اعتقاد دارد: «احاطه تلویزیون و كامپیوتر ممكن است به سردی روابط اجتماعی كودكان با والدین و هم سن و سالان بینجامد و این كم رنگ بودن سطح اجتماعی سبب پایین آمدن مهارت های اجتماعی می شود، از جنبه دیگر می توان گفت به دلیل منابع رسانه یی متنوع و موضوعات متفاوت كه حتی دسته بندی كردن آنها دشوار است، تنوع بیش از حد سبب می شود كه هم زبانی و همگنی بین كودكان از بین برود. از آنجا كه اجتماع به انسان هایی نیاز دارد كه هم زبان بوده و ادبیات مشترك داشته باشند، با از بین رفتن این زبان مشترك، حداقل توافق بین مردم جامعه وجود ندارد و اداره جامعه مختل می شود، چرا كه هنجارهای مشترك از بین می روند و مناسبات اجتماعی دچار مشكل می شوند.»
نظارت بر كودكان در دنیای وب
بسیاری از كارشناسان بر این باورند كه كامپیوتر و تلویزیون بر رشد و تقویت هوش كودك اثرات مخربی بر جای می گذارد چرا كه ادبیات تلویزیونی مانع پیشرفت و رشد هوش كودك است. اگر كودكان بیش از حد به تماشای برنامه های آن بنشینند، ذهن آنها دیگر گنجایش فكرهای خلاقانه را نخواهد داشت. این اتفاق آنجا رخ می دهد كه ذهن كودك به نورهای درخشان ساطع شده از تلویزیون واكنش نشان می دهد و پروسه تفكر متوقف می شود. در این رابطه صنایع تلویزیون سازی با این مساله به مقابله برمی خیزند. آنها محصولات خود را در برنامه های مخصوص كودكان معرفی می كنند و تقریباً هر ده سال یك بار، صنایع تلویزیون سازی با معرفی محصولی جدیدتر، متفاوت و حتی بزرگ تر، خود را در ذهن مشتری بالاتر می برند. با توجه به مسائل مطرح شده باید بدانیم كه مانیتور كامپیوتر هم اثرات مشابهی، ناشی از نورهای ساطع شده از آن، برجای می گذارد.
محققان در آزمایشی دانش آموزان را به سه گروه تقسیم كرده اند و اطلاعات یكسانی را در اختیار آنها گذاشته اند. گروه اول اطلاعات را از طریق مطالعه به دست می آوردند، گروه دوم از طریق مشاهده فیلم و گروه سوم همان اطلاعات را به وسیله مانیتور كامپیوتر كسب می كردند. پس از آن اعضای هر سه گروه در میزان حفظ اطلاعات مورد آزمایش قرار گرفتند، در گروه اول به طور متوسط 85 درصد دانش آموزان پس از مطالعه قادر به یادآوری اطلاعات بودند. این عدد در گروه دوم بین 25 تا 30 درصد و در گروه سوم به متوسط 3 تا 5 درصد می رسید.
كشور ما از نظر بهره مندی از اینترنت در بین 178 كشور جهان رتبه 87 را دارد كه بر اساس طبقه بندی اتحادیه جهانی مخابرات جزء كشورهای متوسط به شمار می رود. 35 درصد استفاده كنندگان اینترنت را قشر جوان تشكیل می دهد و میانگین صرف شده برای اینترنت 52 دقیقه در هفته است.
اگر كودك مدت زمان زیادی را در مقابل صفحه كامپیوتر بگذراند، از ورزش و دیگر فعالیت هایی كه برای تكامل وی مفید است بی بهره می شود. به علاوه كودكان ممكن است در معرض محتویات خشن و جنسی كه در حد سن آنها نیست قرار گیرند. دسترسی به چنین مطالبی ممكن است كاملاً تصادفی یا عمدی باشد. همواره از طرف متخصصان هشدارهای مكرر داده شده كه صدمات بهداشت روانی از طریق این گونه برنامه ها به كودكان و نوجوانان به ویژه در ایجاد مسائلی مانند انحرافات جنسی، خشونت، اعتیاد، رفتارهای ضداجتماعی، سست شدن مبانی خانواده و اشاعه جرم و جنایت در طیف وسیع در بسیاری موارد جبران ناپذیر است.
«بعضی رسانه ها مانند اینترنت به طرف كنترل ناپذیری پیش می روند و خانواده ها مثل سابق نمی توانند جریان های موثر در تربیت كودك را كنترل كنند. با توجه به اینكه اغلب مهارت كودكان از والدین بیشتر است بنابراین استفاده آنها از اینترنت غیرقابل كنترل می شود.»
امید علی احمدی جامعه شناس با بیان مطلب فوق می افزاید: «ممكن است كودك در مسیر اجتماعی شوندگی (جامعه پذیری) دچار بلوغ زودرس شود و بعضی جنبه های غیرفرهنگی را بیاموزد در عین حال این رسانه ها غیرقابل اجتناب هستند و تصور حذف آنها ممكن نیست.»
احمدی در پاسخ به این سوال كه نحوه نظارت والدین باید به چه صورتی باشد، می گوید: «كنترل باید روی دانش الكترونیكی كودكان اعمال شود ولی شیوه های قهری ممكن است مناسبات والد و فرزندی را دچار مشكل كند و كودك احساس كند امتیازی از وی سلب شده است. اگر این نظارت محسوس باشد، كودك حس می كند از امتیازهایی محروم شده پس این كنترل باید نامحسوس باشد تا كودك احساس نكند مورد تنبیه قرار گرفته است، زیرا با توجه به كم شدن بعد خانوار و كم بودن تعداد كودكان در خانواده و اختلاف سنی زیاد بین فرزندان، كودك با تنهایی زیادی مواجه می شود.»
این جامعه شناس راه حل را در گفت وگو و انتقال تجربه می داند و می افزاید: «می توان به كمك جلسات شورایاری ها، گروه های مشاركتی زنان در محلات تشكیل داد تا مادرانی كه كودكان هم سن وسال دارند تجربیاتشان را به یكدیگر منتقل كنند. بهتر است این انتقال تجربه در محیط های مدنی اتفاق بیفتد، چرا كه خصلت روانشناختی جمع می تواند بسیار روی رفتارها موثر باشد.
برای مقابله با چنین مشكلاتی همیشه راه هایی وجود دارد، اما چون منبع تغییرات در بیرون از كشور است، همیشه یك گام نسبت به تغییرات عقب هستیم و نمی توانیم به موقع از اثرات مخرب آنها جلوگیری كنیم پس نیاز به یكسری تفكرات سیستماتیك است كه معمولاً با تاخیر زیادی به وجود می آیند.»
کودکان و نوجوانان و فناوریهای نوین
فناوری های جدید همچون تلویزیون و كامپیوتر همواره در ذهن و تفكر كودكان تغییراتی ایجاد می كنند بنابراین لازم است كودكانمان را از ابتدا در جهت افزایش توانایی در فكركردن تشویق كرده و پس از آن كامپیوتر در اختیارشان بگذاریم. دوازده سال اول زندگی كودك باید بر پایه كسب دانش سپری شود تا خطر منقطع شدن رشد ذهنی او به صفر نزدیك شود. در چند سال اخیر كامپیوتر و اینترنت به تدریج تا حدی جای تلویزیون را گرفته است و احتمال می رود در آینده یی نزدیك نقش عمده تری از تلویزیون را در زندگی كودكان و نوجوانان داشته باشد.
تحقیقات بیانگر خطراتی ناشی از كاربرد بی رویه و غلط از آن است كه تمامی كاربران به ویژه كودكان را تهدید می كند. برای اطمینان از استفاده بهینه و اینكه كامپیوتر زندگی كودكان را در حال و آینده بهبود ببخشد، بهتر است والدین با كامپیوتر آشنایی یابند و در مورد نحوه استفاده از كامپیوتر با كودكان صحبت كنند. حتی والدین می توانند از نرم افزارهای فیلتركننده برای جلوگیری از مشاهده محتویات نامناسب استفاده كنند. چنین نرم افزارهایی می توانند نشانی تمام سایت های كه كودك به آنها سر زده را ثبت كنند تا والدین بعداً آنها را بررسی كنند. همچنین والدین باید كودك را به تعامل با خانواده به جای استفاده بیش از حد از كامپیوتر، تشویق كنند.
در مجموع می توان گفت فناوری های نوین چون كامپیوتر و اینترنت روزبه روز با رشد سرسام آور وارد زندگی افراد می شوند و در این میان كودكان بستر مناسبی برای جذب این فناوری ها را دارند: به همین علت بهتر است به جای مبارزه با این تكنولوژی ها، خانواده راه ورود صحیح این تكنولوژی را به روی فرزندان خود بگشایند
منبع: روزنامه اعتمادملی
كودكان زیر سایه وب
نویسنده: زهرا خدابخش
فناوری و تاثیر آن بر رشد كودك
در دنیای امروز كه عصر فوران اطلاعات نامیده می شود، دغدغه بسیاری از والدین آگاهی یافتن از آموخته های فرزندان شان و به نوعی نظارت بر نحوه یادگیری آنها است. در واقع می توان دو جنبه رشد در ذهن كودك تشخیص داد، در یك طرف چیزی است كه می توان آن را جنبه روانشناسی اجتماعی رشد نامید و آن عبارت است از آنچه كودك از خارج و به وسیله خانواده، مدرسه و انتقال تربیتی كسب می كند و در طرف دیگر رشد دیگری وجود دارد كه می تواند خود به خودی نامیده شود كه آن را، رشد خودهوش می نامند كه عبارت است از آنچه كودك به وسیله خودش یاد می گیرد.
امیدعلی احمدی جامعه شناس در این خصوص در گفت وگو با اعتماد می گوید: «استفاده از رسانه های گروهی مثل تلویزیون و كامپیوتر و حتی بازی های كامپیوتری یكی از روش های مهم اجتماعی شدن بچه ها به شمار می رود تا آنجا كه در دوران كودكی یكی از چند منبع جامعه پذیر كردن بچه ها همین رسانه های گروهی هستند و در دنیای امروز از آنها گریزی نیست. اما آنچه در ایران در این رابطه وجود دارد، جایگاه متفاوت تولید و ساخت و تفاوت در متن و محتوای این برنامه ها است، چرا كه ممكن است بچه ها با ابعاد مختلفی از جامعه آشنا شوند و احتمال آن زیاد است كه آمیزه های سالم و مفید برای جامعه را پیدا نكنند.»
شاید به همین دلیل باشد كه بسیاری از مشاوران و مربیان، از مخالفان سرسخت وجود تلویزیون و كامپیوتر در اتاق های خواب كودكان و نوجوانان هستند و به همین علت این قانون در بسیاری از خانه ها رعایت می شود.
گفتنی است اصول و عقاید این دسته از مشاوران به دو دسته قابل تقسیم است. اول آنكه انزوای اجتماعی و نقصان در مهارت های اجتماعی-احساسی در این كودكان دیده می شود. داشتن وسایل الكترونیكی بصری در اتاق های كودكان، زمانی را كه خانواده ها در كنار یكدیگر می گذرانند، به شدت كاهش و احتمال خطر آشنایی زودهنگام كودكان با مسائل جنسی را به نوعی افزایش می دهد. در این كودكان تعامل اجتماعی و در حقیقت زمان بازی با هم سن وسالان رفته رفته از بین می رود. اثرات منفی این قضیه در مدارس به خوبی قابل ملاحظه و محسوس است. معمولاً این بچه ها در كلاس درس مدت زمان كوتاه تری توجه شان به درس معطوف است و تقریباً همیشه مایلند راه خود را در پیش گیرند. این كودكان در مهارت های اجتماعی پایین تر از میانگین كلاس هستند و دچار انزوای اجتماعی می شوند.
دسته دوم این اصول شامل دانستن چند مساله در مورد پیشرفت و رشد ذهن كودكان است. استفاده از تلویزیون و كامپیوتر در صورتی می تواند در رشد ذهن كودك موثر باشد كه سایر شرایط آموزش نظیر محیط زندگی كودك در بهترین حالت خود باشد. در واقع تحریك و برانگیختن ذهن و هوش، نیازمند آن است كه كودكان و نوجوانان ما در سلامتی و شادابی كامل به سر ببرند.
تاثیرات كامپیوتر در جنبه های رشد كودك
علی احمدی در پاسخ به این سوال كه تاثیرات كامپیوتر در كدام جنبه های رشد كودك موثرتر است، می افزاید: «در كودكان هم مهارت های روانشناختی و جامعه شناختی باید افزایش یابد و هم دانش اكتسابی او در زمینه های مختلف رشد كند. آنچه تلویزیون به كودك می دهد ممكن است در رشد روانشناختی و هوش انتزاعی او موثر بوده و تاثیراتی روی رشد فردی اش داشته باشد، اما به لحاظ جسمانی و هوش اجتماعی نمی تواند پاسخگوی نیازهای او باشد.» این جامعه شناس در ادامه می افزاید: «استفاده بیش از حد از این وسایل سبب می شود كودك از نظر جسمانی دچار ضعف شود و در منحنی رشد او تغییراتی ایجاد شود. در صورتی كه رسانه آنچنان بر زندگی كودك احاطه داشته باشد كه او را از سایر فعالیت های اجتماعی نظیر بازی با هم سن وسالان دور سازد، كودك در فضایی مجازی رشد و زندگی می كند. این فضای مجازی با زندگی واقعی بسیار فاصله دارد و سبب می شود در آینده تطبیق پذیری كودك با جامعه دچار مشكل شود.»
علی احمدی اعتقاد دارد: «احاطه تلویزیون و كامپیوتر ممكن است به سردی روابط اجتماعی كودكان با والدین و هم سن و سالان بینجامد و این كم رنگ بودن سطح اجتماعی سبب پایین آمدن مهارت های اجتماعی می شود، از جنبه دیگر می توان گفت به دلیل منابع رسانه یی متنوع و موضوعات متفاوت كه حتی دسته بندی كردن آنها دشوار است، تنوع بیش از حد سبب می شود كه هم زبانی و همگنی بین كودكان از بین برود. از آنجا كه اجتماع به انسان هایی نیاز دارد كه هم زبان بوده و ادبیات مشترك داشته باشند، با از بین رفتن این زبان مشترك، حداقل توافق بین مردم جامعه وجود ندارد و اداره جامعه مختل می شود، چرا كه هنجارهای مشترك از بین می روند و مناسبات اجتماعی دچار مشكل می شوند.»
نظارت بر كودكان در دنیای وب
بسیاری از كارشناسان بر این باورند كه كامپیوتر و تلویزیون بر رشد و تقویت هوش كودك اثرات مخربی بر جای می گذارد چرا كه ادبیات تلویزیونی مانع پیشرفت و رشد هوش كودك است. اگر كودكان بیش از حد به تماشای برنامه های آن بنشینند، ذهن آنها دیگر گنجایش فكرهای خلاقانه را نخواهد داشت. این اتفاق آنجا رخ می دهد كه ذهن كودك به نورهای درخشان ساطع شده از تلویزیون واكنش نشان می دهد و پروسه تفكر متوقف می شود. در این رابطه صنایع تلویزیون سازی با این مساله به مقابله برمی خیزند. آنها محصولات خود را در برنامه های مخصوص كودكان معرفی می كنند و تقریباً هر ده سال یك بار، صنایع تلویزیون سازی با معرفی محصولی جدیدتر، متفاوت و حتی بزرگ تر، خود را در ذهن مشتری بالاتر می برند. با توجه به مسائل مطرح شده باید بدانیم كه مانیتور كامپیوتر هم اثرات مشابهی، ناشی از نورهای ساطع شده از آن، برجای می گذارد.
محققان در آزمایشی دانش آموزان را به سه گروه تقسیم كرده اند و اطلاعات یكسانی را در اختیار آنها گذاشته اند. گروه اول اطلاعات را از طریق مطالعه به دست می آوردند، گروه دوم از طریق مشاهده فیلم و گروه سوم همان اطلاعات را به وسیله مانیتور كامپیوتر كسب می كردند. پس از آن اعضای هر سه گروه در میزان حفظ اطلاعات مورد آزمایش قرار گرفتند، در گروه اول به طور متوسط 85 درصد دانش آموزان پس از مطالعه قادر به یادآوری اطلاعات بودند. این عدد در گروه دوم بین 25 تا 30 درصد و در گروه سوم به متوسط 3 تا 5 درصد می رسید.
كشور ما از نظر بهره مندی از اینترنت در بین 178 كشور جهان رتبه 87 را دارد كه بر اساس طبقه بندی اتحادیه جهانی مخابرات جزء كشورهای متوسط به شمار می رود. 35 درصد استفاده كنندگان اینترنت را قشر جوان تشكیل می دهد و میانگین صرف شده برای اینترنت 52 دقیقه در هفته است.
اگر كودك مدت زمان زیادی را در مقابل صفحه كامپیوتر بگذراند، از ورزش و دیگر فعالیت هایی كه برای تكامل وی مفید است بی بهره می شود. به علاوه كودكان ممكن است در معرض محتویات خشن و جنسی كه در حد سن آنها نیست قرار گیرند. دسترسی به چنین مطالبی ممكن است كاملاً تصادفی یا عمدی باشد. همواره از طرف متخصصان هشدارهای مكرر داده شده كه صدمات بهداشت روانی از طریق این گونه برنامه ها به كودكان و نوجوانان به ویژه در ایجاد مسائلی مانند انحرافات جنسی، خشونت، اعتیاد، رفتارهای ضداجتماعی، سست شدن مبانی خانواده و اشاعه جرم و جنایت در طیف وسیع در بسیاری موارد جبران ناپذیر است.
«بعضی رسانه ها مانند اینترنت به طرف كنترل ناپذیری پیش می روند و خانواده ها مثل سابق نمی توانند جریان های موثر در تربیت كودك را كنترل كنند. با توجه به اینكه اغلب مهارت كودكان از والدین بیشتر است بنابراین استفاده آنها از اینترنت غیرقابل كنترل می شود.»
امید علی احمدی جامعه شناس با بیان مطلب فوق می افزاید: «ممكن است كودك در مسیر اجتماعی شوندگی (جامعه پذیری) دچار بلوغ زودرس شود و بعضی جنبه های غیرفرهنگی را بیاموزد در عین حال این رسانه ها غیرقابل اجتناب هستند و تصور حذف آنها ممكن نیست.»
احمدی در پاسخ به این سوال كه نحوه نظارت والدین باید به چه صورتی باشد، می گوید: «كنترل باید روی دانش الكترونیكی كودكان اعمال شود ولی شیوه های قهری ممكن است مناسبات والد و فرزندی را دچار مشكل كند و كودك احساس كند امتیازی از وی سلب شده است. اگر این نظارت محسوس باشد، كودك حس می كند از امتیازهایی محروم شده پس این كنترل باید نامحسوس باشد تا كودك احساس نكند مورد تنبیه قرار گرفته است، زیرا با توجه به كم شدن بعد خانوار و كم بودن تعداد كودكان در خانواده و اختلاف سنی زیاد بین فرزندان، كودك با تنهایی زیادی مواجه می شود.»
این جامعه شناس راه حل را در گفت وگو و انتقال تجربه می داند و می افزاید: «می توان به كمك جلسات شورایاری ها، گروه های مشاركتی زنان در محلات تشكیل داد تا مادرانی كه كودكان هم سن وسال دارند تجربیاتشان را به یكدیگر منتقل كنند. بهتر است این انتقال تجربه در محیط های مدنی اتفاق بیفتد، چرا كه خصلت روانشناختی جمع می تواند بسیار روی رفتارها موثر باشد.
برای مقابله با چنین مشكلاتی همیشه راه هایی وجود دارد، اما چون منبع تغییرات در بیرون از كشور است، همیشه یك گام نسبت به تغییرات عقب هستیم و نمی توانیم به موقع از اثرات مخرب آنها جلوگیری كنیم پس نیاز به یكسری تفكرات سیستماتیك است كه معمولاً با تاخیر زیادی به وجود می آیند.»
کودکان و نوجوانان و فناوریهای نوین
فناوری های جدید همچون تلویزیون و كامپیوتر همواره در ذهن و تفكر كودكان تغییراتی ایجاد می كنند بنابراین لازم است كودكانمان را از ابتدا در جهت افزایش توانایی در فكركردن تشویق كرده و پس از آن كامپیوتر در اختیارشان بگذاریم. دوازده سال اول زندگی كودك باید بر پایه كسب دانش سپری شود تا خطر منقطع شدن رشد ذهنی او به صفر نزدیك شود. در چند سال اخیر كامپیوتر و اینترنت به تدریج تا حدی جای تلویزیون را گرفته است و احتمال می رود در آینده یی نزدیك نقش عمده تری از تلویزیون را در زندگی كودكان و نوجوانان داشته باشد.
تحقیقات بیانگر خطراتی ناشی از كاربرد بی رویه و غلط از آن است كه تمامی كاربران به ویژه كودكان را تهدید می كند. برای اطمینان از استفاده بهینه و اینكه كامپیوتر زندگی كودكان را در حال و آینده بهبود ببخشد، بهتر است والدین با كامپیوتر آشنایی یابند و در مورد نحوه استفاده از كامپیوتر با كودكان صحبت كنند. حتی والدین می توانند از نرم افزارهای فیلتركننده برای جلوگیری از مشاهده محتویات نامناسب استفاده كنند. چنین نرم افزارهایی می توانند نشانی تمام سایت های كه كودك به آنها سر زده را ثبت كنند تا والدین بعداً آنها را بررسی كنند. همچنین والدین باید كودك را به تعامل با خانواده به جای استفاده بیش از حد از كامپیوتر، تشویق كنند.
در مجموع می توان گفت فناوری های نوین چون كامپیوتر و اینترنت روزبه روز با رشد سرسام آور وارد زندگی افراد می شوند و در این میان كودكان بستر مناسبی برای جذب این فناوری ها را دارند: به همین علت بهتر است به جای مبارزه با این تكنولوژی ها، خانواده راه ورود صحیح این تكنولوژی را به روی فرزندان خود بگشایند
منبع: روزنامه اعتمادملی
كودكان زیر سایه وب
نویسنده: زهرا خدابخش
نوشته شده در تاریخ سه شنبه چهارم فروردین 1388 | توسط: شهروند الکترونیکی | طبقه بندی: بازی کامپیوتری، | نظرات()
مدیر وبلاگ :